1)Okul  öncesi:0-6  YAŞ
     Bebeklik    çağı:0-2=İlk  çocukluk
    Oyun çağı     :3-6 ... 4 .  yaş  dinle  ilgili   soru  sormaya  başlanan yaştır.Sorulara onlarım yaşlarına uygun somut örneklerle cevaplar verilmelidir.Çocuk bu yaşta " Kişilik ve karakterini  geliştirir" .Ayrıca bu yaş " Taklit  " çağındadır. 
 

2)Okul çağı:7-12

    12yaş:Son  çocukluk

    13yaş:Erinlik  öncesi

    13-15yaş:Erinlik  ,buluğ

    16:Erinlik  sonrası  

   Temyiz  çağı 8-9 yaş civarıdır.Cennet  cehennem  bu  yaşlarda  çocuğa öğretilebilir.Çocuk bu yaşta korku ile tanışabilir - Cehennem -  ; Sevgi  doğuştandır,korku  sonradan  kazanılır.Engelleyici  değil  ufuk  açıcı  olmak gerekir.Yapma  dediğimiz  şeyin  alternatifi  olmalıdır.
 

3) Gençlik : 18-20
     Bu  döneme  ikinci  doğum  adı da  verilmektedir.
 

                    15-20 YAŞ  ÖĞRENCİLERİNDE  DAVRANIŞ  PSİKOLOJİSİ

 1)Bu  yaş  grubunda yaşanması  gerekenler  yaşanmalı.Bu  devirde  yaşanması  gerekenler yaşanmazsa  30 'unda da  çocuk  gibi  davranırlar.

2)Erken  yaşta  olgunlaşma  sağlanmalıdır.

3)Yetişkin  muamelesi  yapılmalıdır.

4)Bu yaş Toplumsal  gelişim  açısından  en  zayıf  dönem:Büyüklerle  bir arada  olmaktan  hoşlanmazlar.

5)Yetişkinlere  karşı  isyandadırlar.Yetişkinlerde gördükleri  olumsuzluklar onlarda  yıkımlara  sebep  olur.

6)Hayalperesttirler.

7)8-10  yaşlarında idol  edindikleri  kişilerde  gördükleri  yanlışlıklar  onlarda  yıkıma  sebep olur.

8)Beden  kimyasında  ciddi  değişiklikler olur. Fiziksel  olarak ta  gelişir.(Gergindirler, hassas  dönemdedirler.Emrivaki , onur  kırıcı , kişiliklerini  aşağılayıcı  davranılmamalı)

9)Sakardırlar.(Bedeni  hızlı  geliştiği  için) daha önce kavradıkları uzandıklarına daha çabuk ulaşır ve bu onları sakar yapar...

10)Otorite  kabul etmezler (Rica  ile istekte bulunulmalı,  aksi  durum nefrete  sebep  olur  )

11)Arkadaş(akran) önemlidir.(İyi  arkadaş  seçimine  yardım etmeli , rehberlik  bunaltmadan yapılmalı , atılımları engellenmemelidir)Kontrollü serbesti sağlanmalıdır.

12)Aileden  kopar,ailesini  beğenmez(Kompleks  değildir)

13)Bağımsızlığına  düşkündür(Dinin  " yasaklar "   bölümünü  ön plana  çıkarmamalıyız)

14)İdolleri  iyi  seçmek  lazım (İdolleri  iyi  seçilmezse artistlere, şahsiyetsiz  ve  karaktersizlere taparlar)

15)Şairdirler, duygusaldırlar...

16)Arkadaşlıkları  çok  kuvvetlidir.Arkadaşı  için canını verir.Arkadaşına yaptığınız bir  yanlışı  kendilerine yapılmış  kabul  ederler

17)Aşırı  hareketlidirler (Enerjilerini attırtmak gerekir,oyun  ihtiyacını karşılamalıyız)

18)Giyim  kuşama  düşkündürler  .

19)Monotonluktan  hoşlanmazlar(Değişiklik,yenilik yapmak lazım) “Din duygu eğitimidir, bilgi  eğitimi  değildir.Bilgi  eğitimi  olsaydı dini  en güzel  İlahiyatçı ,   mesela İlahiyatçılar yaşarlardı.”

Dini  hissettirtmek, Allah  ve Resulünü  hissettirtmek  lazımdır.Duyguları  harekete  geçirerek filmler,resimler  piyesler,kıssalar, menkıbeler ön plana çıkarılmalıdır...

Dinimizi  bilgi  yığını  olmaktan  çıkarmalı,duygu  yoğunluğu haline  getirmeliyiz.

20)Korkuları  vardır –Gruptan  dışlanma ...vs gibi -

21)İftiraya  uğramaktan  nefret  ederler(Hayal  edilemeyecek  davranışlar, tepkiler verirler)

22)Yalancılık  itham  edilmek ( "Yalan  söyleme , doğru söyle "sözcüğü  dahi bizden  nefret  etmelerine sebep  olabilir.Hataları Yüze  vurma  yapılmamalıdır-hayasızlaşırlar...)

23)Güvenlerini, kendilerini  sevmelerini sağlamalıyız.k.Kendileriyle, aileleriyle,çevresiyle,Yaratanıyla  barışık olmasını sağlamalıyız.Toplumla  iyi  ilişkiler  kurmasına yardımcı olmalıyız.Küçük  görevlerle = başarmaları  sağlanmalı = sorumluluk almaları sağlanmalı ve sonunca söz ile bile olsa takdir edilmelidirler... zaman kendilerine  güven kazanabilirler .

24)Onları  kırmamalıyız.

25)Onlara Öfkelenmemeliyiz.Onlarla  için dertleşelim  hoşlanırlar.

26)Toplantı- etkinlik, yarışma,gezi , piknikler,küme  çalışması,Eğitici faaliyetler ile kendisine Sorumluluk  kazandırtmalıyız.
 

                                BU YAŞLARDA ÇOCUĞU   DİNE  YAKLAŞTIRAN  ŞEYLER

1)Sonsuzluk  duygusu=Ebedilik  arzusu=Cennet,Cehennem

2)Sevgi  ve  sığınma  ihtiyacı(Dini  sığınak  olarak  verelim)

3)Güven  içinde olma  ihtiyacı(intiharın,  mutsuzlukların  en  ağır olduğu  yıllardır.)

4)Suçluluk  ve  günah  duygusu(Dini  sığınağı  için  almalıyız)

5)Yalnızlık  ve  teselli  ihtiyacı (Din  içinde tövbe-Psikiyatri)

6)Çözümsüz  sorular(Ölüm  sonrası,Rüyada  gözsüz  görüyoruz...Bilimin  çözemediği  sorular)Hepimizin  cevabı  BİLİMİN IŞIĞINDA DİNİ AÇIKLAMALAR İLE verilmelidir.

7)Tepkisel  yapıda olanlar   daha  sonra  dine  yönelebiliyorlar ...

8)Toplumsal  yapının  bozuklu =Batının yönetmesi...vs
 

                                      DİNDEN   UZAKLAŞTIRAN  ŞEYLER

1)Bağımsızlık  ihtiyacı=Sınırsız   özgürlük. “Hak'ka   esir  olmayan  herkese  kul  olur.”

2)Cinsel  arzuların yoğunluğu   .

3)Yanlış  ve  hurafe  bilgiler.

4)Din  dilinin   yetersizliği (Kelime  kavramlarını  anlamaması)

5)Rehbersizlik(Önder , rehber ,idol,örnek  Müslüman )

6)Müslümanlık  ve  baskı =Baskıcı Müslüman  ailede  yetişen  gençlere  İslam'ı  anlatmak - sevdirmek - özümsetmek  çok daha zordur)

7)Dini  konuda  desteksizlik  (Bilgisayar,Internet kitap eksikliği ...)

8)Modern  hayatın  çekiciliği.

9)Söylenenle  uygulananlar  arasındaki çelişki.

10)Dini  kötü  temsil  edenlerin  varlığı.
 

                                           GENEL ÖZET

1)  14-15 Yaş Din gelişimi:Dini  uyanış,Dini  duyarlılık,samimi,sıcak oldukları dönemdir.İbadete  düşkünlük  vardır.Mübarek  gün ve  gecelere çok önem  verirler. 15-16 Yaş  Din gelişimi:Dine  karşı  çıkar, akılla  doğruları  bulmaya  çalışır.Mantıkla din anlaşılmaz.Akıl sınırlıdır,din  sınırsızdır.Akılla  dini  yorumlarlar olumsuzluk oluşur.

2)Cinsel  konularda arzu  ve  istekleri meşru  zeminde tatmin  etmek  isterler.Din  buna  karşı  olduğu  için  dine  karşı davranış  sergilerler.

3)Özentileri  vardır.Din  bunu  engeller.

4)Çelişkiler  vardır(Dindar gibi gözükür-çelişir)

5)Sığınak  ararlar.Din  en büyük sığınaktır.

6)Kendilerine  yalnız hissederler Din  burada  anlatılınca   çözümdür.

7)14-16 Yaş :En problemli dönem. Dinde  en kararlı  dönem  başlıyor,toparlanma  başlıyor.Zihin gelişimi en üst  düzeydedir.

8)Dini  hocaya  bakarak  öğreniyor,idol  ediniyor,idoldeki  yanlışlık  dinden de  uzaklaştırıyor.

    Ergenin  yetişkin  olduğunda özgüveni  gelişmiş,kişiliğini  sağlıklı  temellere  oturtmuş,komplekslerden uzak bir insan olmasını istiyorsak onunla olan ilişkilerimizde sevgi ve ilgiye yeteri kadar yer vermeliyiz.Ergen bu özelliklerle yetiştiğinde  dini, fonksiyonel olarak yani sadece  korkuları yatıştıran, arzuları  yerine getiren bir  olgu  olarak  algılamayacaktır.Aksine  onun  dini anlayışı, müsamaha ,saygı  başkalarına  iyi  niyet, dini  emir  ve yasaklara  riayet,ibadetlerde  devamlılık gibi  pratik ve  gözlemlenebilir etli  ve  özelliklerle  belirlenmiş  olacaktır.Böylece o, dini  içselleştirmesiyle birlikte, dinin  sadece öte  dünya  için değil bu  dünyadaki  çeşitli  oluşumlar için gerekli olduğu  bilincine  varacaktır.  
 

                                 EĞİTİMDE 5- 10 YAŞ ARASI ÇOCUKLAR

        5-7 YAŞ EVRESİNDE ÇOCUKLARIN GÖSTERMİŞ OLDUKLARI ORTAK ÖZELLİKLER

• Grup içinde çalışma ve oynamaya hazırdırlar, paylaşmayı bilirler, oturup ebeveyni  dinleyebilirler.
• Konsantre olabilirler, ne zaman ve nasıl sessiz olunması gerektiğini bilirler.
• Kendileri ile barışıktırlar.
• Hayali oyunlar oynayabilirler, mizah yüklü bir düşünce yapısına sahiptirler .
• Yanlış ve doğru duygusu gelişmeye başlamıştır.
• Başkaları hakkında keskin yargılar geliştirebilirler .
• Cinsel kimliklerinin farkındadırlar.
• Ben merkezcidirler ve sıkça kendilerini başkalarının yerine koymayı beceremezler.

Çocuklara doğru ya da yanlış davranışları göstermek adına gazetelerden örnekler verilebilir: Saygı: Seçilecek bir haberde saygı sınırlarının zorlanıp zorlanmadığı değerlendirilip, kime niçin saygılı olunması gerektiği anlatılabilir. Sorumluluk: İlgili bir haber bulunarak, sorumlu ya da sorumsuz davranış olma açısından bu konu üzerinde konuşulabilir. Doğruluk: Doğru ya da yanlış davranış içeren bir haberi gazeteden bulmasını isteyebilirsiniz. Hoşgörü: Çocuğunuz çeşitli kültürleri, dinleri, anlayışları temsil eden haberleri toplayabilir. Daha sonra bu haberler üzerinden insanların farklılıkları ve niçin hoşgörülü olmak gerektiği üzerine konuşabilirsiniz. Cesaret: Bir yangın haberinde itfaiyeciler, ya da bir çatışma haberinde savaş muhabirleri örnek gösterilip, olumlu cesaret örneği sergileyen kişi ve gruplar hakkında değerlendirme yapılabilir. Adalet: Adalet duygusunun önemini, gazetelerden seçeceğiniz olumlu ya da olumsuz haber örnekleriyle tartışın. Ülkeler arasındaki anlaşmazlıklar, polisiye olayları anlatan haber örnekleriyle kişiler, kurumlar ve toplumların niçin adalet duygusuna sahip olması gerektiğini değerlendirin. Bu tarz bir iletişim, çocuğun karakter oluşumu yanında olayları algılama ve çözümleme yeteneğini de geliştirecektir.  (Zeynep KAÇMAZ : Zaman: 29.03.2011)