MİLLİ
MEZHEBİ |
|
|
|
Milli Mezhebi
İran’da ‘İran tarzı İslam(ulusal
İslam)’ anlamında bir deyim var. Farsça olarak bu
deyim ‘Milli Mezhebi’ olarak ifade
ediliyor.Bugün İran’da en fazla kullanılan
deyimlerden birisi Milli Mezhebi yani İran İslamı
deyimidir. Bunun nedeni Ahmedinejad’ın dünürü ve
belalısı ve has Danışmanı İsfendiyar Rahim
Meşşai’nin bu akıma mensup oluşu ve İran İslamı
anlayışını yaygınlaştırmaya heves etmesidir. En
azından muhalifleri böyle diyor. Son sıralarda
Arap aleminde özellikle Suudi Arabistan gibi
ülkelerde Kaide ve mensupları için ‘fietün dalla’
yani sapık fırka ifadesi kullanılması gibi İran’da
da Besiç Lideri Muhammed Rıza Nakdi, Nejad ve
İsfendiyar Meşşai için ‘sapık fırka uzantıları’
deyimini kullanıyor. İran’ın düşmanlarıyla
işbirliği yaptıklarını ve Halkın Mücahitleri
örgütüne bağlı olduklarını ileri sürüyor.
Bilindiği gibi, Nejad ile Hameney arasında 11
günlük bir kopukluk yaşandı ve uzlete çekilmesinin
ardından kendisini arayan soran olmayınca Nejad
çark ederek yeniden kamunun huzuruna çıkmış ve
Hameney’e bağlılığını teyit etmişti. Lakin o
günden beri sular durulmadı ve taraflar arasında
bıçaklar çekildi. Gizli savaş aleniyete döküldü.
Bu savaşın bir tarafında Milli Mezhebi doktrini
diğer tarafında ise Huccetiyecilik var. Bilindiği
gibi Ataullah Muhacerani gibi yenilikçiler (Hatemi
ve Kerrubi) velayet-i fakih doktrini ve
anlayışının istibdadı beslediğini savunuyor ve
velayet-i fakihi makaslayarak İran’ın istibdat
ikliminden kurtulması gerektiğini savunuyorlardı.
2009 seçimleri velayet-i fakih karşıtları ile veliyyi fakih bağlısı cephe arasında mücadeleye
sahne oldu. Bu anlamda seçimi Hameney-Nejad
cephesi kazandı. Hatemi gibiler Hameney’in
fazla buldukları yetkilerini velayet-i fakih
doktrinini kaldırarak veya tadil ederek budamak
istiyorlardı. Nejad da 2009 seçimlerinde müttefik
olmasına rağmen Hameney’in gölgesinden kurtulmak
istiyordu. Ama başka bir yöntemle. Mehdi meselesi
üzerinden. Velayet-i fakih meselesini gündeme
getirmek yerine Mehdi ile bu doktrini aşmak
istiyorlar. Meşşai ve dünürü Nejad, Mehdi ile
temas halinde olduklarını ve dolayısıyla su
gelince teyemmümün bozulması gibi bu durumda
Hameney’e ve otoritesine ihtiyaç kalmadığını
düşünüyorlardı. Mehdi mi daha büyük yoksa veliyyü
fakih mi? Sorusunu gündeme getirerek veya mantık
kuralını işleterek Hameney’i devredışı bırakmak
istiyorlar. Doğrudan Mehdi ile temas hasıl olunca
ona bağlı ikincil derecede otorite sakıt olmuş
oluyor. Meşşai ve Nejadi açıkça Hameney’in
otoritesini Huccetiye doktriniyle aşmaya
çalışıyorlar. Bu anlamda Nejad hükümeti ‘Mehdi
hükümeti’ olarak anılmaktaydı. Nejad, BM’de ve
İran’daki birçok konuşmalarında doğrudan Mehdi
meselesine atıfta bulunmuş ve kendisine de
yansımaları olduğunu ileri sürmüştü. Böyle olunca
Hameney’in otoritesi gölgede kalmıştı.
Şimdi
İran’da Nejad ve Meşşai’nin temsil ettiği Milli
mezhebiciler ve Huccetiyeciler ile Velayet-i fakih
bağlıları arasında kıyasıya bir çekişme ve kavga
yaşanıyor. Ayetullah Misbah Yezdi ve Ahmet Cenneti
gibi Ayetullahlar bundan önce 2009 seçimlerinde
destek verdikleri hatta devrimin olgun meyvesi
olarak niteledikleri Nejad’a karşı mesafe koymaya
başladılar. Onu meftun ve büyülenmiş birisi olarak
tanımlıyorlar. Ataullah Muhacerani’nin deyimiyle,
İran’da bir cin kavgası yaşanıyor. Sanki İran’ı
toptan cin çarpmış gibi. Nejad’ın cinlendiğini ve
Meşşaini’nin hem onu büyülediğini hem de
hüddamlarını kullanarak Hameney’in bürosuna
tasallut ettiğini ileri
sürüyorlar. Türkiye’de Nejad mütevazı
kişiliğiyle tanınırken İran’da bu yönü kimi
çevrelerde ‘riyakarlık’ olarak nitelendiriliyor.
Zira Dakar’da iken Dışişleri Bakanı Muttaki’yi
görevden almasının İslam ahlakıyla bağdaşmadığı ve
Nejad’ın kibrine delalet ettiği özellikle Hameney
ekibi tarafından seslendiriliyor. Geçmişte Nejad,
Nasır’a benzetilirken şimdi daha fazla Kaddafi’ye
benzetiliyor. Petrol Bakanını da OPEC Başkanlığını
yaparken görevden almıştı. İstihbarat Bakanı
Muslihi’yi de aynı şekilde görevden almak istemesi
Hameney’in müdahalesine sebeb olmuştu. Buna karşı
Nejad yanlısı İran basını Hameney’i Mehdi düşmanı
olarak ilan ediyor. Nejad meselesi de gösteriyor
ki İran Devrimi ilk günden itibaren buhranda. Beni Sadr’dan beri sürekli olarak buhranlar içine
yuvarlandı. Rejimin güçlü adamı Rafsancani bile
koltuğunu koruyamadı ve son postlarına da veda
etti. Hatemi iki devre cumhurbaşkanlığı yapmasına
rağmen 2009 seçimlerinde Musevi’yi
desteklemesinden dolayı kendisini zorunlu ikamete
ve ev hapsine tabi ve maruz buldu. Nisan 2012’de
İran’da milletvekili seçimleri yapılacak. Taraflar
kendilerini bu mücadeleye hazırlıyorlar.
Muhacerani’ye göre, Nejad’ın günleri sayılı.
Aylarla ifade edilebilir. Mehdi zuhur ederek
İran’ın sorunlarını çözeceği yerde bu ülke Mehdi
üzerinden kavgalara sahne oluyor.
(
Mustafa Özcan
- Yeni Akit : 2011-05-24)
|
|